Strona główna » Wiedza » Profilaktyka i leczenie » Niedobory witamin w celiakii

Niedobory witamin w celiakii

Celiakia to choroba związana z nietolerancją glutenu. To substancja, którą trudno unikać we współczesnej diecie. Występuje w produktach mącznych (dokładniej w białkach zbożowych: pszenicy, jęczmieniu i życie). Trwa spór lekarzy o bezpieczeństwo przyjmowania owsa. Dla większości chorych na celiakię jest on bezpieczny, należy jednak pamiętać, że ma na to wpływ wiele czynników, czyli stopnia rozwoju choroby czy nawet czystości pożywienia (w produktach owsianych może się też pojawić zanieczyszczenie w postaci innych zbóż).

Gluten u chorych na celiakię niszczy kosmki jelitowe w jelicie cienkim. To niesie ze sobą poważne zagrożenie dla zdrowia. Kosmki są odpowiedzialne za wchłanianie substancji odżywczych. Im dłużej trwałą nieleczona choroba, tym większego spustoszenia mogła dokonać w jelicie, a co za tym idzie ograniczyć zdolność do przyswajania części substancji odżywczych.

To jeden z powodów, dla których istotna jest dobrze zbilansowana dieta u chorych na celiakię i kontrolę poziomu witamin i minerałów w organizmie. Badania wskazują na możliwe niedobory żelaza, cynku, miedzi, wapnia, magnezu, witaminy D, kwasu foliowego, witaminy B12 i ryboflawiny. Istnieje także ryzyko zmniejszonego poziomu witaminy A, E, K.

Kwas foliowy

Kwas foliowy jest niezbędny dla prawidłowego rozwoju i funkcjonowania układu nerwowego. Wchłaniany jest on z pożywienia w dwunastnicy. To w wielkim skrócie ok. 30-centymetrowa rurka, która wychodzi z żołądka. Niepozorny fragment naszego układu trawiennego ma jednak niebagatelne znaczenie. To tam trafia z żołądka częściowo strawiony pokarm. W dwunastnicy miesza się jednak z żółcią z wątroby i sokiem trawiennym z trzustki co umożliwia rozkład węglowodanów, białek i tłuszczy na składniki, które możemy przyswajać. Dwunastnica to także początek jelita cienkiego, który może być uszkodzony w wyniku celiakii.

Witamina D, wapń, magnez

Osoby chore na celiakię są bardziej narażone na problemy z układem kostnym. Szczególnie częste są problemy związane z wchłanianiem wapnia w jelicie. Organizm zaczyna go więc pobierać z wielkiego magazynu tego pierwiastka, jakim są kości. To jednak pociąga za sobą ryzyko osłabienia układu kostnego, występowania osteoporozy. Problemy z przyswajaniem wapnia nie są jedynym zmartwieniem chorych i lekarzy. Naukowcy z Uniwersytetu w Edynburgu odkryli, że układ odpornościowy osoby uczulonej na gluten produkuje przeciwciała atakujące białko o nazwie osteoprotegeryna, które znajduje się w kościach. Z artykułu opublikowanego przez „New England Journal of Medicine” wynika, że u 20 proc. pacjentów z celiakią badanych w Edynburgu wykryto przeciwciała, które uniemożliwiały prawidłowe działanie osteoprotegeryny.

Witamina B12

Szanowane pismo „American Journal of Gastroenterology” już w marcu 2001 roku informowało o badaniach świadczącyc o tym, że osoby chore na celiakię mają niedobory witaminy B12, wchłanianej w jelicie cienkim. Może to prowadzić do anemii, neuropatii obwodowej, zaburzeń równowagi.

Żelazo

Poważnym problemem u osób cierpiących na celiakię jest ryzyko wystąpienia anemii. Wiąże się to z zaburzeniami układu krwiotwórczego w wyniku działania choroby. Organizm zmagający się z nietolerancją na gluten gorzej przyswaja żelazo. W badaniach prowadzonych na całym świecie zwraca się uwagę na anemię, która może być sygnałem ostrzegawczym podczas wykrywania celiakii.

Powyżej przedstawiliśmy tylko część zagrożeń związanych z chorobą i jej wpływem na poziom ważnych substancji odżywczych w organizmie. Drugim problemem jest restrykcyjna dieta osób z nietolerancją glutenu. Wielu chorych ma problem z odpowiednim skomponowaniem posiłków, by odpowiadały one na faktyczne zapotrzebowania osłabionego organizmu. Ważne jest więc regularne badanie i rozważenie suplementacji. Podczas wyboru preparatów należy jednak wybierać wyłącznie, te sprawdzone, które mają wyraźną informacją o braku zawartości glutenu.