Skład chemiczny liści zielonej herbaty jest bardzo bogaty i obejmuje związki garbnikowe rozpuszczalne i nierozpuszczalne, alkaloidy takie jak kofeina, teofilina, teobromina, związki purynowe, lecytyna, kumaryna, witaminy B1, B2, K, PP, olejek lotny i bardzo liczne polifenole pochodne kwercytyny i kempferolu. Obecne są także liczne związki mineralne zawierające wapń, magnez, żelazo, sód, fosfor, miedź, fluor, mangan, krzem i jod.

Dzięki tak wielkiemu bogactwu substancji biologicznie czynnych zielona herbata ma szeroki zakres oddziaływania na organizm człowieka.

Główne zastosowania zielonej herbaty:

  • ochrona przed wolnymi rodnikami,
  • infekcje bakteryjne,
  • infekcje wirusowe,
  • kontrola masy ciała poprzez działanie termogeniczne.

Układ sercowo-naczyniowy

Aktywność biologiczna zielonej herbaty wyraźnie uwidacznia się w prewencji chorób sercowo-naczyniowych i niedomagań związanych z funkcjonowaniem wątroby. Substancje czynne zawarte w liściach herbaty wydatnie obniżają poziom cholesterolu całkowitego jednocześnie zwiększając poziom dobrego cholesterolu HDL.

Profilaktyczno-ochronne działanie herbaty zielonej przed zawałem i udarem polega na hamowaniu predyspozycji zlepiania się płytek krwi.

Układ trawienny

Dzięki tianinom charakteryzującym się działaniem uspokajającym a także przeciwbakteryjnym zielona herbata jest dobrym środkiem nie tylko w chorobach o podłożu nerwowym i zapalnym, ale także w biegunkach. Wpływa ochronnie na wątrobę i reguluje wydzielanie żółci.

Antyoksydant

Zielona herbata jest bogatym źródłem polifenoli – bardzo silnych zmiataczy wolnych rodników, takich jak galusan epigalokatechiny i kwas galusowy. Ponadto stwierdzono, że zielona herbata zwiększa aktywność peroksydazy glutationowej i innych enzymów antyoksydacyjnych w jelicie cienkim, wątrobie i płucach.

Zwalczanie drobnoustrojów

Dostępne wyniki badań sugerują, że zielona herbata silne przeciwdziała szkodliwym bakteriom i wirusom – najprawdopodobniej dzięki bezpośredniemu działaniu katechin i pośredniemu wpływowi podwyższonego poziomu peroksydazy glutationowej.

Profilaktyka chorób nowotworowych

Stwierdzono, że różne flawonoidy występujące w zielonej herbacie hamują wydzielanie histaminy – ważnego mediatora chemicznego w reakcjach alergicznych.

Mechanizm antyrakowej aktywności herbaty nie jest jeszcze dokładnie wyjaśniony. Najprawdopodobniej jest on interakcją wielu czynników. Na pewno wiadomo, że głównym związkiem przeciwrakowym i antymutagennym jest epigalokatechina chroniąca komórki przed mutacjami powodowanymi przez zanieczyszczenie środowiska, konserwanty żywności czy dym papierosowy. Nie bez znaczenia jest też bardzo duża skuteczność zielonej herbaty w likwidacji wolnych rodników w organizmie.

Działanie termogenne

Zielona herbata zawiera związki takie jak teofilina i kofeina, które – jak stwierdzono – poprawiają tempo metabolizmu tłuszczów. Przy szybszym tempie metabolizmu tłuszczów i wytwarzaniu większej ilości wolnych rodników, szczególnie pożyteczne stają się właściwości antyoksydacyjne zielonej herbaty.

Główne substancje czynne

Polifenole (np. galusan epigalokatechiny, kwas galusowy), teofilina, kofeina.

Przeciwwskazania/interakcje

Osoby bardzo wrażliwe na kofeinę.

Należy skonsultować się z lekarzem w przypadku stosowania inhibitorów monoaminooksydazy i leków przeciwkrzepliwych.

Suplementacja

Należy wybierać preparaty standaryzowane pod względem zawartości polifenoli i jednocześnie zawierające nieprzetworzony liść zielonej herbaty. Tylko wtedy możemy korzystać z pełnej aktywności tego zioła. Skuteczna porcja dzienna powinna dostarczać: 200 mg polifenoli i 100 mg nieprzetworzonego liścia zielonej herbaty.

Piśmiennictwo:

  1. „Uzdrawiająca moc witamin, minerałów i ziół”, przegląd Reader’s Digest 2000.
  2. M.T. Murray „Healing Power of Herbs”, Prima publishing 1995
  3. Weisburger J, Preventive medicine,21, 3, 1992, pp329-391
  4. Hollands M and Cawthorne M, Am J Clin Nurt, 34, 1981, p2291
  5. “Herbata Zielona i jej właściwości lecznicze” Wiadomości Zielarskie 9/2000.