Biotyna

Biotyna jest rozpuszczalną w wodzie witaminą z grupy B. Wytwarzana przez florę bakteryjną jelit jest niezbędna do prawidłowej przemiany materii, zwłaszcza w przemianie glukozy, której poziom we krwi stabilizuje. Ponadto zapewnia mocne włosy, zdrową skórę i niełamliwe paznokcie.

Biotyna pełni w organizmie szereg ważnych funkcji: uczestniczy w syntezie kwasów tłuszczowych, metabolizmie aminokwasów i procesach przekształcania związków nie-cukrowych w glukozę1. W efekcie przyczynia się do prawidłowego przetwarzania składników odżywczych w energię. Badania sugerują, że może także odgrywać rolę w komunikacji międzykomórkowej i tworzeniu struktury jądra komórkowego2.

Dietetyczne źródła biotyny

Biotyna wytwarzana jest w organizmie człowieka przez mikroflorę jelit. Stąd nabyty jej niedobór może być związany z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu pokarmowego lub długotrwałym stosowaniem antybiotyków, które niszczą florę bakteryjną jelit3.

Jeśli chodzi o źródła pokarmowe biotyna występuje w żywności zarówno pochodzenia zwierzęcego (w postaci wolnej znajdziemy ją w mleku, w postaci związanej z białkami – mięsie i jajach), jak i roślinnego (w postaci wolnej w warzywach, w postaci związanej – w zbożach). Produkty szczególnie bogate w biotynę to: drożdże piwne, wątroba, soja, żółtko jaja, orzechy włoskie, owies, otręby pszenne, sardynki, kalafior, migdały, szpinak3.

Biotyna w postaci wolnej jest wchłaniana prawie w 100%, natomiast kompleks biotyny z białkami, zwany biocytyną, najpierw musi zostać rozłożony w jelicie cienkim, aby składnik ten został uwolniony. Niedobór enzymu pomagającego w rozkładzie biotyny, a także nieprawidłowości w trawieniu i wchłanianiu składników pokarmowych, mogą skutkować wystąpieniem niedoborów biotyny w organizmie4.

Możliwe korzyści z zastosowania suplementacji biotyną

Poprawa kondycji włosów

Zwiększenie podaży biotyny może wpływać na wzrost łodygi włosa, tworzenie się mieszków włosowych, w efekcie ograniczając przerzedzanie fryzury5. Z kolei długotrwały jej niedobór może doprowadzić do pogorszenia kondycji włosów, m.in. wzmożonego wypadania, zmniejszenia grubości i sprężystości kosmyków, przedwczesnego siwienia. Taka sytuacja prawdopodobnie spowodowana jest nieprawidłowym metabolizmem kwasów tłuszczowych, który to proces zależy m.in. od obecności biotyny. Ponieważ biotyna zawiera w swoim składzie siarkę, a głównym składnikiem budującym macierz włosów jest keratyna, zawierająca aminokwas siarkowy – cysteinę, biotyna może być pośrednio wykorzystywana do wzmocnienia struktury włosów.1,7

Wsparcie dla zdrowia skóry

Niedobór biotyny może manifestować się m.in. złuszczaniem naskórka oraz przebarwieniami skóry4. Tego typu zmiany dermatologiczne prawdopodobnie związane są z zaburzonym metabolizmem kwasów tłuszczowych w wyniku zmniejszonej aktywności enzymu zależnego od biotyny (karboksylazy acetylo-CoA)5.

Wzmocnienie paznokci

Biotyna posiada w swojej strukturze siarkę, więc może być pośrednio wykorzystywana do uzupełniania tego składnika w keratynie budującej m.in. paznokcie1. Badania pokazują, że doustna suplementacja biotyną w dawce 2,5 mg przez co najmniej sześć miesięcy może wpłynąć na zwiększenie grubości płytki paznokciowej o 25%6 oraz poprawę struktury paznokci ocenianą pod mikroskopem elektronowym.

Wsparcie dla pracy układu nerwowego

Suplementacja biotyną może wpływać na zwiększenie produkcji mieliny, która tworzy osłonkę chroniącą włókna nerwowe przed uszkodzeniem oraz zapewnia sprawne przewodzenie impulsów nerwowych8. Ważnym elementem osłonki mielinowej są kwasy tłuszczowe, w których syntezie uczestniczy enzym karboksylaza acetylo-CoA, zależna od biotyny. Ponadto biotyna jest kofaktorem kilku innych enzymów, uczestniczących w procesach wytwarzania energii w komórkach, w tym w komórkach nerwowych, dzięki czemu może dodatkowo wspierać prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i utrzymanie prawidłowych funkcji psychologicznych9.

Metabolizm makroskładników odżywczych

Biotyna współuczestniczy w prawidłowym metabolizmie makroskładników odżywczych w tym węglowodanów5. Badania in vitro – potwierdzone następnie badaniami na modelu laboratoryjnym – pokazały, że jej obecność wpływa na zwiększenie wydzielania insuliny, czyli hormonu obniżającego poziom glukozy we krwi10. Jednocześnie może również zwiększać aktywność glukokinazy – enzymu, który uczestnicząc w początkowym etapie przemiany glukozy w energię, pozwala na sprawniejsze wykorzystanie glukozy krążącej we krwi przez komórki. Ponadto w badaniach na zwierzętach zaobserwowano, że biotyna może zwiększać aktywność transporterów glukozy i dzięki temu usprawniać jej przeniesienie do mięśni, gdzie jest wykorzystana jako źródło energii.11

Interakcje z żywnością

Przy suplementacji biotyną należy ograniczyć spożywanie surowych białek jaj, ponieważ zawierają one awidynę – białko, które wiąże biotynę i hamuje jej wchłanianie w jelicie cienkim.

Bibliografia

  1. Patel D.P., Swink S.M., Castelo-Soccio L.: A review of the use of biotin for hair loss. Skin Appendage Disord. 2017; 3:166–169.
  2. Zempleni J.: Uptake, localization, and noncarboxylase roles of biotin. Annu. Rev. Nutr. 2005; 25:175–196.
  3. Trüeb R.M.: Serum biotin levels in women complaining of hair loss. Int. J. Trichology. 2016; 8, 2: 73–77.
  4. Scientific opinion on dietary reference values for biotin. EFSA Journal. 2014; 12, 2: 3580.
  5. Scientific opinion on the substantiation of health claims related to biotin. EFSA Journal. 2010; 8, 10: 1728.
  6. Colombo V.E., Gerber F., Bronhofer M., Floersheim G.L.: Treatment of brittle fingernails and onychoschizia with biotin: scanning electron microscopy. J. Am. Acad. Dermatol, 1990; 23: 1127–1132.
  7. Mock D.M. Biotin. [ed.] Shils M.E, Shike M., Modern Nutrition in Health and Disease. 10th. Baltimore; Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2006, 30:498-506. ISBN: 0-7817-4133-5.
  8. Mock D.M.: Biotin: From Nutrition to Therapeutics. The Journal of Nutrition Recent Advances in Nutritional Sciences. 2017; 147: 1487–1492.
  9. Tourbah A. et al.: MD1003 (high-dose biotin) for the treatment of progressive multiple sclerosis: A randomised, double-blind, placebo-controlled study. Multiple Sclerosis Journal. 2016; 22, 13: 1719–1731.
  10. Lazo de la Vega-Monroy M.L.: Effects of biotin supplementation in the diet on insulin secretion, islet gene expression, glucose homeostasis and beta-cell proportion. J. Nutr. Biochem. 2013; 24, 1: 169–177.
  11. Sasaki Y. et al.: Administration of biotin prevents the development of insulin resistance in the skeletal muscles of Otsuka Long-Evans Tokushima Fatty rats. Food Funct. 2012; 3, 4: 414–419.